Żony i córki

Po przeczytaniu "Północy i Południa" pokochałam sposób pisania pani Gaskell i z wielką chęcią sięgnęłam po "Żony i córki". To kolejna powieść Elizabeth Gaskell wydana przez Świat Książki - powieść niedokończona. Niestety autorka nie zdążyła ukończyć swojego dzieła przed śmiercią, a później już nikt nie próbował tego zrobić - czemu się nie dziwię. Zawsze uwielbiałam książki Charlotte Bronte, a teraz z czystym sumieniem mogę obok niej postawić Elizabeth Gaskell - ich książki są po prostu doskonałe.

Rzecz dzieje się w wiktoriańskiej Anglii, w miejscowości Hollingford - sielskiej krainie, pełnej zieleni, pól, łąk, lasów.
Główną bohaterką powieści jest Molly, którą poznajemy jako małą 4-letnią dziewczynkę, córkę lekarza, wychowywaną przez ojca-wdowca. Dziewczynka dorasta, a w domu lekarza zawsze są jego podopieczni, mężczyźni uczący się zawodu lekarza. Doktor Gibson wysyła swoją córkę do pani Hamley, a sam coraz częściej zaczyna myśleć o powtórnym ożenku i zapewnieniu Molly kobiecego towarzystwa w domu. Jego wybór pada na Hiacyntę Kirkpatrick, dawną guwernantkę w Tower. Molly jest przerażona wyborem ojca i ciężko idzie jej dogadywanie się z macochą. Hiacynta jest samolubna, fałszywa i zapatrzona w siebie, ma córkę w wieku podobnym do Molly, której nawet nie zaprasza na swój ślub - aby jej nie przyćmiła urodą. Molly lgnie do pani Hamley, którą kocha całym sercem. Zaprzyjaźnia się z jej synem, Rogerem, a z czasem ten związek zmienia w "coś więcej". Jednak sytuacja ulega zmianie z chwilą pojawienia się pięknej Cynthii, córki pani Kirkpatrick z pierwszego małżeństwa. Jak potoczy się dalsze życie Molly?

"Żony i córki" to wiktoriańska baśń o Kopciuszku, złej macosze i podstępnej siostrze - takie jest moje pierwsze skojarzenie, a kolejne to "Duma i uprzedzenie". Ta niezwykle barwnie opowiedziana saga rodzinna doskonale oddaje podział społeczeństwa w wiktoriańskiej Anglii - ich sposób bycia, zachowanie, obyczaje. Doskonale widoczny jest podział na arystokrację i niższe warstwy społeczeństwa. Bogactwo i bieda - panowie i ich poddani. Chwilami przerażał mnie brak zainteresowania i wręcz zniechęcanie dzieci do nauki.
Język powieści jest niezwykle plastyczny, pełen barwnych opisów - dużą zasługę trzeba przypisać tłumaczce, pani Katarzynie Kwiatkowskiej, która doskonale oddała klimat książki w polskim tłumaczeniu, a dodatkowo opatrzyła je przypisami, które ułatwiają czytanie.

"Żony i córki" to doskonała powieść, która płynie swoim rytmem, a czytelnik wraz z nią. Ciekawi od pierwszych stron, a brak zakończenia daje ogromne pole dla wyobraźni. To fascynująca opowieść o ludzkich losach i uczuciach, zatopiona w klimacie dawnej Anglii.
Piękna okładka wprowadza czytelnika na salony, które żal opuścić.
Polecam książkę Elizabeth Gaskell wszystkim miłośnikom twórczości Jane Austin czy sióstr Bronte - na pewno spotka się z entuzjastycznym przyjęciem !

http://markietanka-mojeksiazki.blogspot.com/2012/02/zony-i-corki-elizabeth-gaskell.html

Żony i córki to niedokończona powieść wybitnej autorki, Elizabeth Gaskell, która zmarła niespodziewanie w 1865 roku. Ileż lat musiało minąć, abyśmy doczekali się polskiego tłumaczenia. Na szczęście, od niedawna można kupić polskie wydanie, co na pewno cieszy entuzjastów książek osadzonych w epoce wiktoriańskiej.

Akcja powieści rozgrywa się w Hollingford i skupia na historii trzech kobiet. Na samym początku poznajemy Molly, jeszcze jako małą dziewczynkę, która przedwcześnie straciła matkę. Wychowywana jest przez ojca, który mimo wielu obowiązków związanych z profesją lekarza, stara się jak może, by dziewczynka miała szczęśliwe i spokojne dzieciństwo. Kierowany rozsądkiem postanawia poślubić Clare Kirkpatrick, kobietę, która wydaje się być rozważna i poczciwa. Ojciec Molly ma nadzieję, że Cynthia, córka pani Clare, będzie miłym towarzystwem dla jego córki. Młode i wyróżniające się nieprzeciętną urodą dziewczęta, zwracają uwagę miejscowych kawalerów. Molly już wcześniej zyskała sympatię Rogera, syna wysoko postawionych sąsiadów, ale uroda i wrodzony wdzięk Cynthii, przyćmiewają ją do tego stopnia, że życzliwość okazywana Molly sprowadza się do wdzięczności, za okazaną dobroć. Akcja powieści opiera się na drobiazgowym badaniu społecznych stosunków, a także wnikliwej kreacji bohaterów. Fabuła książki jest wielowątkowa, chodź główny wątek stanowią uczucia Molly, Cynthii i Rogera, to w książce nie zabraknie równie ciekawych wątków pobocznych.

Czytając książkę miałam nieustające wrażenie, że atmosfera w domu państwa Gibson jest lustrzanym odbiciem domu państwa Bennet z Dumy i uprzedzenia. Pan domu to inteligentny mężczyzna, prawy obywatel i pobłażający mąż. Clare to kobieta, która za cel postawiła sobie wydanie córki za mąż, a chęć podniesienia swojego statusu za najwyższą wartość. Ocenia ludzi przez pryzmat majątku i pozycji społecznej, nierzadko ośmieszając tym siebie, bądź swoje córki. Molly to prawa dziewczyna o dobrym sercu, jej największą słabością jest brak wad. Jej przeciwieństwem jest Cynthia, w moim mniemaniu najbardziej złożona postać w książce. Jako mała dziewczynka została wysłana do szkoły, gdzie otrzymała gruntowne wykształcenie, lecz brak matczynej miłości odbił się na jej usposobieniu. Jest to postać tajemnicza i niejednorodna, z jednej strony jest uosobieniem anioła, wiecznie uśmiechnięta i pomocna, z drugiej zaś ironiczna i bezwzględna w łamaniu serc.

Niewątpliwie autorka jest wnikliwą obserwatorką społeczeństwa w XIX wiecznej Anglii, przedstawia ponadczasowy charakter relacji międzyludzkich, sprawnie wylicza wady społeczeństwa, chodź nie wskazuje ich jednoznacznie. Można by powiedzieć, że posługuje się sugestywną ironią. Nie ośmiesza zachowania ludzi, ale stara się nakreślić sposób myślenia i postrzegania ówczesnych kobiet. Na przykładzie kobiet z różnych klas społecznych, delikatnie wskazuje pożądane kierunki ewolucji, zwłaszcza dotyczące uczestnictwa kobiet w rozwoju nauki.

Podsumowując, proza pani Gaskell zasługuje na najwyższe uznanie, już dawno nie miałam przyjemności czytać tak dopracowanej językowo powieści, czytając miałam wrażenie, jakoby autorka ważyła każde słowo, zarówno w opisach, jak i w dialogach. Styl, jakim się posługuje jest łatwy w odbiorze, lecz nie nazwałabym go prostym, wyszukane słownictwo wymusza skupienie czytelnika. Przemyślana fabuła w połączeniu z rozbudowaną charakterystyką postaci dała pełny obraz życia w Hollingford. Książkę z czystym sumieniem mogę polecić miłośnikom epoki wiktoriańskiej, amatorom prozy Jane Austen czy pasjonatom pióra sióstr Bronte. Po przeczytaniu tej książki czuję się spełnionym czytelnikiem, a wykreowany przez autorkę świat stał się przez chwilę moją rzeczywistością. Jeżeli masz ochotę przenieść się w 1822 roku, zapraszam do lektury.